OPINIE: Waar is het lange termijn plan van de EU voor haar scheepsbouwsector?

China wil haar economie transformeren naar een ‘hub voor advanced manufacturing’. In het plan ‘Made in China 2025’ China heeft 10 sectoren aangewezen waar het marktleider in wil worden. Eén van deze sectoren betreft Ocean engineering equipment and High-end vessels. Oftewel de scheepsbouw- en maritieme toeleveringssector.

Op dit moment is de Europese scheepsbouwsector nog wereldmarktleider in de high-end schepen en zijn de toeleveranciers wereldwijd frontrunners op het gebied van maritiem equipment. We hebben tevens vooraanstaande onderzoeksinstituten en classificatie bureaus. Maar hoelang zal dit nog duren?

Grote Ferry markt is al verdwenen

Europa is anno 2020 zeker nog niet al haar scheepsbouw verloren, maar de grote ferry markt is reeds naar China verdwenen en het offshore wind segment grotendeels ook. Dat Europa marktaandeel verliest is niet verwonderlijk. Want het zijn niet allen woorden op papier, China financiert ze ook meteen met een enorme smak staatsgeld. Naast financiering wil China ook de hoogwaardige maritieme technologie ‘in huis’ halen. Kan het niet gekopieerd worden dan koopt ze het wel op.

Vitale infrastructuur

De Europese Unie voert inmiddels wel een iets realistischer koers, maar implementatie van nieuwe regelgeving duurt lang en EU lidstaten zitten nooit helemaal op één lijn. Zo heeft de Europese Commissie een heel aardig instrument op poten gezet om samen met de lidstaten buitenlandse overnames te screenen. Maar de Nederlandse overheid ziet de maritieme maakindustrie niet als ‘vitale infrastructuur’ en daarom worden Chinese overnames van Nederlandse bedrijven in de maritieme maakindustrie dus ook niet van tevoren gescreend.

Het Europees Parlement was juist voorstander van het opnemen van onze sector als vitale infrastructuur maar de lidstaten werden het niet eens. En zo kan het gebeuren dat in november 2019 een NL-s keuringsinstituut voor pleziervaartuigen uit Joure is overgenomen door een Chinees bedrijf. En dat terwijl dit instituut ook een publieke functie heeft.

Kamervragen

Gelukkig heeft het CDA hierover kritische Kamervragen gesteld. Want wat is nu de Nederlandse strategie voor de maritieme maakindustrie? Maakt het onze overheid echt niet uit dat de windmolens in de Noordzee binnenkort allemaal worden geïnstalleerd door Chinese schepen? Ja mogelijk zit er nu nog wat Europees equipment op die Chinese schepen. Maar voor hoelang nog? Er staat duidelijk in het Made in China 2025 plan dat China haar nationale supply chains wil creëren. Het is dus slechts een kwestie van tijd voordat China de Europese toeleveranciers de deur wijst.