Radicale veranderingen nodig om onderwijs voor maritieme professionals toekomstbestendig te houden

Er zijn radicale veranderingen nodig om ervoor te zorgen dat het onderwijs voor zeevarenden niet achterblijft bij het hoge tempo van technologische ontwikkelingen in de scheepvaart. Dit is de conclusie van nieuw onderzoek.

Meer informatie

Het onderzoek is uitgevoerd als onderdeel van het door de EU gefinancierde SkillSea-project en wijst uit dat meer dan 50% van de zeevarenden van mening is dat belangrijke onderwerpen ontbreken in de internationale standaarden voor dit onderwijs zoals aangegeven door het internationale verdrag genaamd ‘STCW’ (Standards of Training, Certification and Watchkeeping for Seafarers). Eén derde is van mening dat de huidige opleiding ‘bol staat’ van verouderde kennis.

Het vierjarige SkillSea-project, gelanceerd in januari 2019, onderzoekt manieren om ‘toekomstbestendige’ zeevarenden te trainen en door rekening te houden met nieuwe milieuregelgeving en de snelle ontwikkelingen in technologie, digitalisering en automatisering. Het werkt aan een blauwdruk voor samenwerking en creëert een strategie om maritieme professionals in de EU uit te rusten met de nodige vaardigheden om zo te voldoen aan de veranderende eisen van de industrie – inclusief belangrijke digitale, groene en ‘zachte’ managementvaardigheden. Hierdoor wordt ook hun inzetbaarheid vergroot.

Het rapport analyseert de hiaten tussen de huidige maritieme opleiding en de feitelijke vereiste vaardigheden op zee. Onderzoekers ondervroegen meer dan 1.600 maritieme professionals – 1.149 zeevarenden en 474 walpersoneel – om hun mening te geven over de geschiktheid van de huidige maritieme training en opleiding en wat zij beschouwen als de belangrijkste behoeften in het onderwijs.

Damir Zec, een projectteamlid van SkillSea, dat dit onderzoek coördineert merkt op dat ‘nieuwe milieuregels voor de maritieme sector, evenals de impact van technologie en digitalisering, de vaardigheden veranderen die nodig zijn voor banen op zee en in de maritieme sector aan wal. Hij voegt eraan toe: “Het is duidelijk dat zachte en leiderschapsvaardigheden, samen met een reeks nieuwe vaardigheden, een must zullen zijn als de Europese maritieme professionals en de Europese maritieme industrie hun concurrentiepositie willen behouden.’

De grootste hiaten tussen het huidige onderwijs en de daadwerkelijke onderwijsbehoeften zijn maintenance (gerapporteerd door 47% van alle respondenten) en electrical, electronic and control engineering (40%).

Belangrijk is dat ongeveer 30% van de zeevarenden zegt dat de huidige STCW-competenties voor maritieme engineering en het controleren van de werking van het schip niet geschikt zijn voor taken aan boord. 24% zei dat ze tekortschoten in navigatie en 20% vindt zei dat competenties voor radiocommunicatie niet in overeenstemming zijn met de werkelijke behoeften aan boord. Uit de enquête blijkt ook dat zeevarenden een tekort ervaren op het gebied van creatief denken en probleemoplossing (62%), bekendheid met digitale technologieën, waaronder cyberveiligheid (61%), teamwork en interpersoonlijke relaties (55%) en onderwerpen met betrekking tot maritiem recht, verzekeringen en P&I-dekking (54%).

Het onderzoek onder walpersoneel toont ook bezorgdheid over het feit dat STCW de competenties voor de opleiding van walpersoneel niet aanpakt, en identificeert enkele van de vaardigheden die de komende tien jaar belangrijker worden, waaronder teamwork, softwaregebruik en communicatie.

Bovendien concludeert het rapport dat het STCW-verdrag niet verwijst naar digitale vaardigheden, maar alleen algemene verwijzingen bevat naar preventie van verontreiniging en ‘minimale’ vereisten voor functies op managementniveau. Het gaat niet in op steeds belangrijkere concepten zoals probleemoplossing, creatief denken, analyse en evaluatie en specificeert geen competenties die nodig zijn om steeds geavanceerdere schepen te beheren. Het rapport waarschuwt dat ‘een effectieve overdracht van kennis van de activiteiten aan boord en expertise moet worden gegarandeerd om de huidige positie van de maritieme industrie in de EU te behouden’.

De bevindingen vallen samen met de oproep van de sociale partners en de ministeriële verklaring die onlangs in Opatija overeengekomen is, namelijk dat het STCW-verdrag een allesomvattende en ambitieuze herziening nodig heeft voordat het geschikt is en reageert op de veranderende eisen van reders en regelgevers. Het rapport – en het SkillSea-project in het algemeen – kan de verwachte IMO-discussies over de herziening van STCW nader van informatie voorzien

Het rapport is beschikbaar (in het Engels) op de SkillSea-website.